Kapgana ismi kapga kökünden gelir. Kapga kale kapısı manasına gelir. Kapgana kelimesinin kasabamızla ilişkisi nedir? diye bir sorunun cevabına kasabanın kendi içinde bulmak mümkündür. Doğanbey’de adlarını Türklerin koyduğu kale kapısı ve han önü gibi sokak adları vardır. Bu sokakları Badrık’a bağlayan yola kasaba halkı “Şehir yolu” adını vermişlerdi. Kapgana kale veya han anlamı taşıdığına göre, han önü denilen yerde kale önü anlamına gelmekteydi. Eski devirlerde han önleri çevrenin canlı pazar yerleri idi. Canlı hayvan ve yün çevre halkın sattığı en önemli mallarıydı. Konya’dan kalkan kervanlar Doğanbey’e Kızılören ve Ağrıs hanlarına uğrayarak ulaşırdı. Çevre halkı ürünlerini bu kervan tacirlerine satar ve ihtiyaçları olan malları da kervanlardan elde ederlerdi. XV. yüzyılda Karacaören (Çonya Doğanbey arasında bir köy)’de yirmi bir ev, Kükürd’de sekiz ev, Kepsala (Gepsalma)’da otuz bir ev, Bayram köyünde yirmi altı ev, Tocak’da on üç ev Candarbadrık’da elli yedi ev, Kargın’da on üç ev (bu köy göçü ile Gepsalma arasında bulunuyordu). Milegös’de kırk ev, Çonya (eski adı Küre) kırk ev vardı. Bu yakın köyler ve bunların dışındaki köyler de Hanönü’nde ticaret yapıyor. Kale kapısı ve Hanönü adları ile bilinen Davgana (Kapgana)’yı Badrık’a bağlayan yola halk “Şehir yolu” derlerdi. Bu yolun eski adı Şehir yolu bugün bile kullanılmaktadır. Prof. Fuat Köprülü Türkler askerlerine “yiğit”, “alp” anlamına gelen Badrık dediklerini ve kale askeri, muhafız anlamına gelen Candar adını verdiklerini söylemektedir. Kale kapısı anlamına gelen Kapgana veya Davgana, kasabanın ilk merkezi olan han önü, Bardık ve Candar adlarını Bayat Türkleri koymuştur. Kapgana ve Davgana kelimeleri ikisi de aynı anlamı taşır Kapgana öz Türkçe bir kelimedir. Davgana kelimesi ise Farsça’dan dilimize girmiş bir kelimedir. Davgana “Dav” kökünden gelir. “Dav” kale, sur anlamlarını ifade eder. Selçuklularda Farsça kelimeler çok sık kullanılmıştır. Hatta Selçukluların resmi yazı dili Farsça idi. Orta Asya Türk devletlerinde Fergana, Kapgana, Davgana gibi şehir, köy ve yer adlarına rastlamak mümkündür. Davgana, kasabamızı yurt edinen Türklerin burada bulunan ve zamanla yok olan kaleye taktıkları bir addır.
Anadolu’nun Türk ve Müslüman yurdu olmasında en aktif görevi Anadolu Türk Beylikleri yapmışlardır. Diyar-ı Rum denilen Anadolu’nun bir köşesi Beyşehir ve Doğanbey’de hristiyan Rumlar yaşamaktaydı. Oğuzların Bayat boyu Müslüman ve Türk damgasını Doğanbey’in topraklarına vurdular. Bu Bayat Türkleri 1264 yılında Beyşehir’e yerleşen Eşrefoğlu Süleyman Bey’in emrine girdiler. Doğanbey’de yaşıyan Türklerin ileri gelen aile başkanlarına Beyşehir Bey’leri Bey lakabını verdiler. “Beyoğulları” denen bu ileri gelen Doğanbey Bey’leri Eşrefoğulları ile hareket ettiler. “Anadolu’da Oğuz Boyları” kitabının yazarı Hilmi Göktürk, Türklerin en büyük savaşlarından biri olan ve Osmanlılara Avrupa kapılarını açan I. Kosava savaşında Eşrefoğlu askerlerinin de savaştığını yazmaktadır.
